Tüp bebekte başarısız olunca ne yapılır?

Tüp bebekte başarısız olunca ne yapılır?

Tüp bebekte başarısız olunca ne yapılır?

Tüp bebek tedavisi başarısız olunca yani negatif netice alınca, tedavinin tüm basamakları gözden geçirilir ve mümkün nedenler araştırılır. Tüp bebek tedavisinde başarısızlığın nedenleri düşük cenin kalitesi, rahim sorunları, sistemli hastalıklar ve babaya ait sorunlardır. Tüp bebek başarısızlığının en sık ve en önemli nedeni düşük embriyo kalitesi olarak açıklama edilen embriyo sorunlarıdır. Embriyo dışındaki sorunlar, daha basit üstesinden gelinebilir ve birçoğu ameliyat ya da ilaç tedavisi ile düzeltilebilir.

1. Embriyodan kaynaklanan sorunlar

Cenin kalitesi, döllenmenin 3. gününde 8 hücresel ve hiç parçacığı olmamasına göre tanımlanır. Embryolar 3. gün sonrasında daha seri bölünmeye başlar ve gözenekli olan sayısı hızla artar, 5. günde blastokist adı verilen yapı oluşur. Labarotuvar ortamında 5. gün nitelikli blastokistlerin rahme tutunma şansları %60-70 gibi en üst düzeye çıkar. Çoğunlukla ideal olan 5. gün transferi yapılması tercih ediliyor.

Kötü kalite embriyolardan çoğunlukla dinç embriyo ve dinç hamilelik gelişemiyor. Kötü kalite embriyoların %50-60’ında genetik hata bulunuyor. Bu yüzden eşlerin her ikisinden kromozom analizi yapılması, embriyolara kalıtımsal tahlil yapılması gerekebiliyor. Kalıtımsal olarak bayağı olan fakat çeşitli nedenlerden dolayı zayıf, halsiz ya da fena görünen embriyolardan da sağlıklı hamilelik gelişme şansı epeyce düşük. Bu konuda bilim dünyasında gelişmeler tez devam etmesine karşın şu lahza için kabul edilmiş iyi çözümler değil. İyi kalite embriyo geliştiremeyen kadınlarda bazı uygulamaları denemekte fayda olduğunu biliyoruz. Fazla uyarılan yumurtalardan gelişen embriyolarda genetik kusur artı olduğundan, gereğinden pozitif yumurta geliştirici hormon (gonadotropin) kullanmadan yumurtalık uyarımı yapmayı tercih ediyoruz. Hiç dikkat verilmeden doğal ya da değişmiş doğal siklus içerisinde tüp bebek denenmesi de yardımcı olabiliyor.

2. Rahimden kaynaklanan sorunlar

İyi kalite cenin transfer edilmesine rağmen hamilelik oluşmuyorsa, embriyo dışındaki diğer sorunların araştırılması gerekiyor. Embriyoyu kabul eden endometriumun mümkün sorunları araştırılıyor. Rahim, kendine ait bağışıklık sistemi olan, insan vücudunda ağırlığını kat be kat artıran ve azaltabilen tek organdır. Rahimdeki bozukluklar embryonun yerleşmesini engelleyebilir, ya da belirlenmiş embryonun ilerlemesini durdurabilir. Ne tür rahim sorunlarında ne yapılabilir?

Miyomlar: bilhassa rahim boşluğunu yani endometrium adı bahşedilen rahim yatağını rahatsız eden (submüköz) myomların gebeliği engellediği veya bozduğu biliniyor. Ama rahim duvarına gömülü (intramural) veya rahmin haricen (subseröz) yer alan myomların hamilelik üzerine etkisi konusunda gösterme birliği bulunmuyor. Özellikle 4 cm üstündeki myomların rahim yatağını rahatsız etmese deha, bazı maddelerin salınması sebebiyle hamilelik oranlarını düşürdüğü iddia edilmektedir.
Polipler: Endometriumdan köken alan bezlerin mantar gibi boşluğa uzanan katlantılarıdır. Genç yaşlarda poliplerin fena huylu olmaları düşük olasılıktır. Polipler 1,5 cm üzerinde ise gebelik oranları düştüğü için histereskopi ile çıkarılmaları gerekiyor.
İnce rahim yatağı: Embriyonun yerleştiği yatak dokusunun ince olması gebelik açısından sorun oluşturur. Tedavinin son günlerinde toplam endometrium kalınlığının 7 mm aşağı olduğu durumlarda hamilelik oranlarının önemli olarak düştüğü biliniyor. Endometriumun yeterli kalınlığa ulaşamamasının nedeni olarak kronik enfeksiyonlar, endometriyal bağışıklık sistemindeki bozukluklar, rahmin kanlanma bozuklukları yatmaktadır. Bir grup hastada geçirilmiş tüberküloz hastalığı, ince endometrium olmasında rol oynamaktadır. Rahim veremi, akciğer veremi olmadan geçirilebilir, tanısını ayarlamak çok zordur. Özellikle beslenmesi bozuk olan ve hayvancılıkla uğraşan kadınlarda bunun sorun olabildiğini biliyoruz. Bir grup kadında ince endometriumun neden kaynaklandığını ne yazık fakat bulamıyoruz.
Rahim içinde yapışıklık (sineşi): Geçirilmiş rahim içi ameliyatları ve rahim enfeksiyonları yapışıklığın esas nedeni olduğu biliniyor. Hafif yapışıklıkların histeroskopi ile açılması gebelik şansını artırıyor. İleri derecede yapışıklık durumlarında endometrium dokusu da hasar gördüğü için rahim yatağında yapışıklıkların açılması hamilelik için tatmin edici gelmeyebiliyor.
Adenomiyozis: Normalde endometrium dokusunun yalnızca rahim yatağında olması, başka bir yerde olmaması gerekir. Fakat bir takım kişilerde endometrium rahim kaslarının içinde yerleşir. Adet döneminde orijinal yerindeki dokular gibi kanamaya yol açarak rahmi tüm olarak büyütür ve ağrılı adet dönemine yol açabilir. Myom gibi uyumlu sınırları olmayan, yer elması gibi yamru yumru yapıda, ameliyatla çıkarılması zor olan adenomiyozis embriyonun yerleşmesini zorlaştırabiliyor.

3. Sistematik hastalıklardan kaynaklanan Tüp bebek çare başarısızlıkları
Sistemli sorunlar, gebe kalıp düşük yapan kişilerdeki faktörlerle aynıdır.
*Pıhtılaşmaya cereyan, Trombofili:Kaliteli embryo transferine rağmen hamile kalmayan hastaların yaklaşık %50’sinde saptanıyor. Keza serumda ilgili protein düzeyleri ile ayrıca de moleküler biyoloji kullanılarak deneme ediliyor.
*diyabet, lupus ve sanki hastalıklar hamile kalmayı etkiliyor. Deneyimlerimiz bakımlı tiroid hastalığının en sık karşılaşılan sorun olduğunu gösteriyor.
*Kalıtımsal Bozukluklar: Anne veya baba adayında kromozom testlerinde bir aykırılık çıkması, bebeği fazla önemli etkiliyor. Anne ya da babadaki bozukluklar dengelenmiş, yani yerleri değişik olmakla beraber bir gen eksikliği olmaması nedeniyle bir sağlık durumu sorunu olmazken, bu genetik bozukluk normal geçiş mekanizmalarını kullanarak bebeğe geçerken etkilenmiş kromozomların akıcı olarak geçiş yapmaması bir takım genlerin yetersiz geçiş yapmasına yol açmaktadır. Bu da ya embriyonun yerleşmemesine, düşük olmasına veya anomalili bebek olmasına yol açmaktadır. Bu sorunun tedavisinde preimplantasyon genetik teşhis yöntemi kullanılmaktadır.

4. Babaya ait sorunlar
Baba adayında sperm sayısının düşük olması ya da testisten sperm alınması kadının yaşından egemen olarak düşük yapma olasılığını artırıyor. Babanın yaşının 50’nin üzerinde olması tüp bebek başarısızlığını artıran öbür bir faktördür. Babada pıhtılaşmaya akım olması, anne adayında da var olması durumunda bu sefer bebekte de pıhtılaşmaya eğilim oluşmasına yol açmaktadır. Bu durumda annenin kan sulandırıcı kullanması yeterli olmayabilir. Babanın sigara içmesi ve folik asit düzeylerinde düşüklük olması annenin başarılı hamilelik çıkarmasını etkilemektedir.

Doç. Dr. Ülkü ÜÇKUYU göre yazılmıştır.

Bir önceki yazımız olan Tüp bebek tedavisinin bilinmez yönleri başlıklı makalemizde tüp bebeğin anneye zararları, tüp bebek ilaçları kaç gün kullanılır ve tüp bebek tedavisinde kilo almamak için hakkında bilgiler verilmektedir.

Etiketler:

Bu Yazıyı Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz