Tüp bebek tedavisinde karşılaşılan sorunlar nelerdir?

Tüp bebek tedavisinde karşılaşılan sorunlar nelerdir?

TEDAVİNİN İPTALİ:

žTüp bebektedavisi başladıktan daha sonra yeteri değin yumurtalıklardan cevap alınamaz ise çare hekim tarafındaniptal edilebilir.Tüp bebektedavisinde galibiyet şansı %100 değildir. Bilhassa ileri yaştaki kadınlarda ve yumurtalık kapasitesi düşük olanlarda bazen çare olumlu sonuçlanmayabilir

žAşırı yanıt olup şişme sendromu riski taşıyan hastalarda iptal edilebilir.

ž bununla birlikte baba adayında yeterli ve hareketli sperm bulunamadı ise ve döllenme gerçekleşmemiş ise tedavi iptal edilebilir.

YUMURTA BULUNAMAMASI:

Ultrason takipleri ve kan düzeylerine göre adi follikül gelişimine karşın yumurta toplama işleminde yumurtanın çıkmaması durumudur. Bilhassa ileri yaş hastalarda ve yumurtalık kapasitesi düşük olanlarda daha çok karşılaşılır. Bu koşul tüm siklusların %2-7 sinde görülür. Tekrar olasılığı vardır.

SPERM BULUNAMAMASI:

TESE uygulanan hastaların yaklaşık yarısında sperm bulunamaz.Bu durumda tedavi iptal edilir.

DÖLLENMENİN OLMAMASI:

Döllenme aşamasında sperm veya yumurtanın kalitesi ile ilgili problemden nedeniyle döllenme gerçekleşmeyebilir. Bu koşul özellikle ileri yaş ve/ya da yumurtalık kapasitesi fena olan kadınlarda veya önemli sperm sorunu olan vakalarda daha çok karşılaşılabilecek bir durumdur.Oysa yumurta ve spermler adi olsa da bir takım yumurtalarda döllenme gerçekleşmeyebilir.Yumurta toplanan kadınların takriben %5inde görülür.

AKTARMA ZORLUĞU:

Kadının rahim yapısındaki bazı problemlerden dolayı embryo transferi zorlama olabilir. Transferin zor olması hamilelik şansını azaltan faktörlerden biridir.

HAMILELIK TESTİ ÖNCESİ KANAMA:

Hasta ve doktorun moralini bozan ve hamilelik şansını düşüren bir durumda olsa muhakkak hamilelik yok çağırmak değildir.

ÇOĞUL HAMILELIK:

Rahime ansızın pozitif embryo transfer edilmesi halinde çoğul gebelik potansiyeli mevcuttur. Üç embryo aktarma edilmesi durumunda çoğul gebelik riski %15-30 iken, beş ve üzerinde aktarma edilmesi durumunda %40a dek çıkabilir. Hastalar sıkça hamile kalma şanslarını arttırmak için, çoğul gebeliğin risklerini düşünmeksizin fazla artı embryo aktarma edilmesini istek ederler. Fakat çoğul gebelikler anne ve bebeklerde önemli problemlere yol açabilir. Annede gebeliğe bağlı hipertansiyon, gebeliğe emrindeki şeker ve erken doğum riskleri artar. Bebeklerde ise ölü doğum, anne karnında ölüm, erken doğuma ast problemler, gelişme geriliği, serebral palsi görülme olasılığı artar. Bu nedenlerle dünyada ve ülkemizde embryo transferi sayısı yasal düzenlemelerle kesinleştirilmiştir.

OHSS(OVARİAN HIPERSTIMULASYON=ŞİŞME SENDROMU):

Tüp bebek tedavisindeki en kayda değer risklerden biri OHSS(şişme sendromu)dir. Tüp bebek tedavilerinin %20-30unda hafif, %3-6 sında orta,% 0.1-0.2 sinde ise ağır formda görülebilir. Bazı hastalarda yumurtlamayı arttırmak için verilen iğnelere karşısında yumurtalıkların aşırı cevap vermesi sonucu oluşur. Kesin nedeni bilinmemektedir.

Genç yaş, düşük karoser ağırlığı, polikistik over hastalığı, yüksek dozda ilaç kullanımı tehlike faktörlerindendir.Yumurtalıkların uyarılması sırasında kabul edilebilecek sayıda yumurta uyarılması ile fazla uyarılma aralarında ince bir sınır vardır. tekrar tekrar doz ayarlaması mümkün değildir.

Belirtiler karın ağrısı, karında şişkinlik şehvetli, bulantı, kusma, ishal, solunum yetmezliği ve idrar miktarında azalmadır. Yapılan tetkiklerde karında ve göğüs boşluğunda akıcı toplanması, yumurtalıklarda çoğaltma ve pıhtılaşma faktörlerinde deformasyon görülebilir. Ağır vakalarda hastaneye yatırılarak tedavi gerekir.

Tedavide eğer sendrom hafif formda ise hasta ayaktan izlenir. Yumurtalıklar büyümüş olduğu için(yırtılma ve dönme riski nedeniyle) ağır somut aktivite ve cinsel ilişki yasaklanır. Ihtiyaç halinde sancı kesiciler ve kusmaya karşısında ilaçlar kullanılabilir. Jurnal kilo ve karın çevresi ölçümleri önemlidir. Karın çevresinde yükselme olması, karoser ağırlığının artması, idrar miktarında azalma, solunum yetmezliği gibi yakınmaların ortaya çıkması durumunda fizik muayene ve laboratuar testleri yapılmalıdır.

Sendromun şiddetli olması durumunda hastaneye yatarak çare gerekir. Bu sırada serum verilmesi ve karında biriken sıvının iğne ile boşaltılması (parasentez) uygulanan yöntemlerdir. Bir Takım durumlarda hastanede kalış süresi 2-3 haftaya dek uzayabilir. Bu dönemde 10-15 kere parasentez yapılması gereken olgular bildirilmiştir.

Sendrom gebe kalmayan kadınlarda kısa vakit içinde geriler.Gebelik oluşması durumunda sendrom daha şiddetli bir form alabilir.
OHSS gelişmesi olasılığından şüphenilen hastalarda tedavide uygun protokollerin seçilmesi ve düşük dozda ilaç kullanılması tercih edilmelidir. Ancak gene de gelişirse çatlatma iğnesi yapılmayarak tedavi iptal edilebilir veya yumurtalar toplandıktan sonradan embryolar dondurularak aktarma ertelenebilir.

KANAMA:

Vajinal ultrason eşliğinde yumurta toplanması esnasında vajende zedelenmeye yan kanama olabilir. Sadece yumurta birleştirme işlemine bağlı vajinal kanama oranı %0-1.3 aralarında değişmektedir. Çoğu vakada operasyon biter bitmez kanama durur.

ENFEKSİYON:

Nadir görülen problemlerdendir. Yüksek alev, aralıksız karın ağrısı, idrar yaparken yanma ya da kanama gibi bulgular verebilir. Enfeksiyon durumunda geniş etkin antibiyotiklerle tedavi gerekir.

DIŞ GEBELIK:

Dış hamilelik; gebelik materyalinin rahim içinde değilde rahim dışı herhangi bir yerde(genellikle tüplerde) gelişmesidir. Tüp bebek uygulamalarından daha sonra dış gebelik ihtimali %1-3 arasındadır. Bilhassa daha önce dış gebelik öyküsü olanlarda, tüple ilgili rahatsızlık ve ameliyat öyküsü olanlarda görülme ihtimali daha yüksektir. Teşhiste vajinal ultrasonla birlikte çabuk HCG(kanda gebelik testi) ve progesteron ölçümleri yardımsever olacaktır.

Tüp bebek tedavileri tüm bunların ötesinde çiftler için ciddi fiziksel, maddesel ve duygusal problemlere yol açabilir. Psikolojik stres ve duygusal problemler bilhassa tüp bebek başarısız olduğunda fazla daha yaygındır.

 

Doç. Dr. Esra Ayşin TONGUÇ

Bir önceki yazımız olan Tüp bebek ile mikroenjeksiyon arasındaki farklar başlıklı makalemizde mikroenjeksiyon fiyatları 2016, mikroenjeksiyon nasıl yapılır ve mikroenjeksiyon nedir nasıl yapılır hakkında bilgiler verilmektedir.

Etiketler:

Bu Yazıyı Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz